Zmiana następująca po przeprowadzeniu interwencji publicznej zaobserwowana wśród beneficjentów bezpośrednich lub identyfikowana przez pośrednich adresatów interwencji, która miałaby miejsce nawet bez interwencji. Na przykład, rolnik otrzymał wsparcie na budowę gospodarstwa agroturystycznego. W badaniu stwierdził, że udzielone wsparcie umożliwiło mu stworzenie lepszych warunków, ale że byłby w stanie wybudować gospodarstwo nawet bez tej pomocy. W tej sytuacji mówimy o efekcie zdarzenia występującego niezależnie, jako że budowa gospodarstwa nie była uwarunkowana udzieleniem pomocy. By oszacować efekt zdarzenia występującego niezależnie, zwykle konieczne jest przeprowadzenie badań/ankiet wśród beneficjentów bezpośrednich w miarę możliwości porównując ich sytuację z analizą sytuacji osób nie uczestniczących w pomocy.