Historia
Model HERMIN został pierwotnie zbudowany przez dr Johna Bradleya z Instytutu Badań Społeczno-Ekonomicznych (The Economic and Social Research Institute – ESRI 
) do modelowania gospodarki irlandzkiej. W związku z tym, że konstrukcja modelu umożliwia również ewaluację wpływu funduszy pomocowych UE na procesy gospodarcze, model HERMIN został następnie wykorzystany w szeregu krajów, zarówno członkowskich, jak i kandydujących do UE.
W Polsce, prace nad oceną wpływu funduszy strukturalnych Unii Europejskiej na sytuację makroekonomiczną rozpoczęły się w 2002 r. w ramach przeprowadzonej oceny ex-ante Narodowego Planu Rozwoju (NPR) na lata 2004-2006. W tym celu dokonano adaptacji pierwotnego modelu HERMIN do potrzeb modelowania polskiej gospodarki.
Wyniki prac przeprowadzonych na zlecenie Ministerstwa Gospodarki przez zespół Wrocławskiej Agencji Rozwoju Regionalnego WARR (www.warr.pl ), zostały włączone do przyjętego przez Radę Ministrów Narodowego Planu Rozwoju Polski na lata 2004-2006 . Polski NPR był następnie przedmiotem negocjacji z Komisją Europejską. Efekt prac zespołu implementującego polski model HERMIN stał się więc także częścią Podstaw Wsparcia Wspólnoty (PWW) dla Polski na lata 2004-2006 - dokumentu przygotowanego przez Komisję Europejską w oparciu o przekazany NPR. Określa on kierunki i wysokość wsparcia ze strony funduszy strukturalnych na realizację zamierzeń rozwojowych w pierwszych latach członkowstwa Polski w Unii Europejskiej.
W ramach zrealizowanego przez WARR projektu dokonano m.in. szacunków wpływu spodziewanych efektów planowanych interwencji na przebieg procesów rozwojowych w Polsce do roku 2010. Szacowania dr Johna Bradley’a i WARR wskazujące, że przystąpienie Polski do UE spowoduje zauważalne pozytywne korzyści makroekonomiczne zostały przedstawione i przedyskutowane w wielu środowiskach naukowych i politycznych w kraju i zagranicą.
Realizowane prace
Od czasu dokonania pierwotnej adaptacji, model HERMIN dla polskiej gospodarki jest stale udoskonalany, rozbudowywany i uszczegóławiany w ramach kolejnych projektów.
Projekt realizowany w latach 2004-2005 na zlecenie Ministerstwa Gospodarki i Pracy zakończył się przygotowaniem (we współpracy z ekspertami z Akademii Ekonomicznej w Krakowie i Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu) powiązanych ze zmodyfikowanym modelem krajowym 16 modeli regionalnych HERMIN dla polskich województw. W ramach projektu powstała również rozbudowana baza danych, która umożliwia dokonywanie szczegółowych analiz porównawczych pomiędzy regionami.
Opracowane przez zespół WARR modele regionalne są pierwszymi makromodelami gospodarek polskich województw i mogą służyć władzom samorządowym województw jako instrument pomocniczy do przeprowadzania analiz ex-ante i ex-post, zarówno wpływu pomocy dla regionów z funduszy UE, jak i wsparcia regionów ze środków budżetu państwa np. w ramach kontraktów wojewódzkich.
W grudniu 2006 r., w ramach oceny ex ante zostały przygotowane oceny wpływu makroekonomicznego realizacji dokumentów programowych na okres 2007-2013 przy pomocy modelu krajowego i modeli regionalnych HERMIN. Przeprowadzono za pomocą modelu krajowego oceny wpływu Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013 oraz programów na lata 2007-2013: Programu Infrastruktura i Środowisko, Programu Kapitał Ludzki, Programu Innowacyjna Gospodarka na gospodarkę kraju i gospodarki poszczególnych województw. Dodatkowo opracowano odrębny model dla Polski Wschodniej, za pomocą którego wykonano niezbędne rachunki symulacyjne określające wpływ Programu Rozwój Polski Wschodniej na ten region.
W kolejnym roku prace nad modelem HERMIN dla polskiej gospodarki i powiązanymi z nim modelami regionalnymi były kontynuowane. W lipcu 2007 r. przeprowadzono analizę wpływu NPR 2004-2006 oraz analizę łącznego efektu NPR 2004-2006 oraz NSRO 2007-2013, traktując oba programy jako jeden jednolity instrument interwencji strukturalnej Unii Europejskiej, który obejmuje 12 lat – począwszy od 2004 r. do zakończenia płatności w ramach NSRO w 2015 roku. W wrześniu 2007 r., w ramach badania „Wskaźniki realizacji Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2007–2013 – ocena makroekonomicznego wpływu 16 RPO na gospodarki regionalne przy użyciu modeli HERMIN” dokonano z kolei oceny oddziaływania polityki spójności na szczeblu regionalnym. Równolegle, w ramach budowy potencjału analitycznego zespołów odpowiedzialnych za analizy i opracowywanie prognoz przy wykorzystaniu modeli HERMIN w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego i w urzędach marszałkowskich, został uruchomiony system cyklicznych spotkań konsultacyjnych, usług doradczych oraz warsztatów dla zespołów operujących na modelach Hermin. Celem projektu było przygotowanie zespołów w MRR oraz w urzędach marszałkowskich do samodzielnego i kompetentnego przeprowadzania odpowiednich analiz oraz interpretacji ich wyników.
W maju 2008 r. przeprowadzono za pomocą modelu krajowego i modeli regionalnych HERMIN badanie wpływu realizacji inwestycji finansowanych z funduszy unijnych na kształtowanie się głównych wskaźników dokumentów strategicznych – NPR 2004-2006 i NSRO 2007-2013 oraz innych wybranych wskaźników makroekonomicznych na poziomie krajowym i regionalnym. Wyniki badania zostały wykorzystane w raporcie „Ocena postępów Polski w konwergencji z krajami UE oraz wpływ funduszy unijnych na gospodarkę w latach 2004-2007”.
Obecnie trwają prace nad kolejną edycją badania, dotyczącą faktycznego wpływu na polską gospodarkę NPR 2004-2006 i NSRO 2007-2013 w latach 2004-2008 oraz prognozowanego wpływu w latach 2009-2015. Raport będzie dostępny w listopadzie 2009 r.
Informacje o modelu
Model HERMIN w swojej obecnej wersji składa się z czterech sektorów:
Założenia modelu koncentrują się na kluczowych aspektach gospodarki uwzględniając stopień otwarcia gospodarki w relacji do handlu światowego, relacje i charakter zmian między częścią gospodarki podlegającej i nie podlegającej wolnemu handlowi, mechanizmy wyznaczające ceny i płace, mechanizmy funkcjonowania rynku pracy i jego elastyczność oraz rolę sektora publicznego i długu publicznego, a także interakcji między sektorem publicznym i niepublicznym.
Strukturalnie model składa się z trzech bloków: podażowego, absorpcji i dystrybucji przychodów. Model jest zintegrowanym układem równań z dodatkowymi zależnościami opisującymi relacje między poszczególnymi składowymi.
Podstawę modelu stanowią konwencjonalne mechanizmy keynesistowskie, ale ma on też cechy neoklasyczne. Podaż determinowana jest nie tylko przez popyt, ale także przez ceny i konkurencyjność kosztową. Popyt na czynniki produkcji w przemyśle i usługach rynkowych określa funkcja produkcji CES (constant elasticity of substitution). W model HERMIN wbudowany jest model Philipsa.
Pełny opis modelu wraz z listą równań znajduje się w raporcie: Modyfikacja i uaktualnienie wersji modelu HERMIN dla Polski (pobierz plik 
)
Pliki modeli HERMIN
Oprogramowanie
Następujące pakiety oprogramowania są konieczne, aby zainstalować aktualny system modelu Hermin i na nim pracować:
-
edytor tekstu do opracowywania plików tekstowych/danych stosowanych w formacie TSP
-
baza danych w formacie TSP i pakiet ekonometryczny stosowany do komputeryzowania danych wejściowych i przeprowadzania kalibracji modelu (
www.tspintl.com )
-
-
MS Excel, w którym można tworzyć arkusze kalkulacyjne przy opracowywaniu danych i z którego można pobierać tabele z wynikami symulacji modelu.
Podręcznik użytkownika modelu HERMIN (pobierz plik )
Raporty
Raporty HERMIN 1
-
Wyniki modelowania wpływu funduszy strukturalnych - referat
(
pobierz plik )
-
Modelling EU accession and structural fund impacts - raport
(
pobierz plik )
Raporty HERMIN 2
-
Raport 1 - Modyfikacja i uaktualnienie wersji modelu HERMIN dla Polski
(
pobierz plik )
-
Raport 2 - Dezagregacja sektora przemysłowego
(
pobierz plik )
-
Raport 3 - Metodologia wykonania średniookresowej prognozy dla polskiej gospodarki
(
pobierz plik )
-
Raport 4 - Wstępny model dla polskich regionów
(
pobierz plik )
Raporty HERMIN 3
-
-
-
-
Raport 4 - Podręcznik korzystania z udoskonalonego modelu
(
pobierz plik )
Raporty HERMIN 4
-
Raport 1 - Ocena wpływu Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia i Programów Operacyjnych na lata 2007-2013 na polską gospodarkę przy pomocy modelu makroekonomicznego HERMIN
(
pobierz plik )
-
Raport 2 - Ocena wpływu Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia i wybranych Programów Operacyjnych na lata 2007-2013 na gospodarki polskich województw przy pomocy modeli regionalnych HERMIN
(
pobierz plik )
Raporty HERMIN 5
-
Raport 1 – Ocena makroekonomicznego wpływu realizacji Narodowego planu Rozwoju na lata 2004-2006 oraz Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013 przy użyciu modelu HERMIN dla polskiej gospodarki
(
pobierz plik )
-
Raport 2 - Wskaźniki realizacji Regionalnych Programów Operacyjnych na lata 2007-2013 - ocena makroekonomicznego wpływu 16 RPO na gospodarki regionalne przy użyciu modeli HERMIN
(
pobierz plik )
Raport pt. „Wpływ realizacji inwestycji finansowanych z funduszy unijnych na kształtowanie się głównych wskaźników dokumentów strategicznych – Narodowego Planu Rozwoju i Narodowej Strategii Spójności oraz innych wybranych wskaźników makroekonomicznych na poziomie krajowym i regionalnym za pomocą modelu krajowego i modeli regionalnych HERMIN” (pobierz plik )