Metodologia to nauka o metodach badań naukowych. Zajmuje się zagadnieniami związanymi z rozwojem danej nauki poprzez skuteczne sposoby dociekania jej wartości poznawczej. Różnice metodologiczne pomiędzy naukami koncentrują się wokół kryteriów systematyzacji wykrywanych zależności.
W badaniach ewaluacyjnych określono swoisty system kryteriów (standardów), które są dla ewaluatora drogowskazem określającym kierunki dociekań oraz to, co najistotniejsze z punktu widzenia istoty programu, jego celów i efektów. Każde zdarzenie może być nieco inaczej ocenione, gdy do oceny zostanie wybrane inne kryterium. Dlatego wybór kryteriów wymaga ścisłej współpracy ewaluatora z zamawiającym.
Do katalogu kryteriów (standardów) ewaluacyjnych zaliczyć należy:
-
trafność (ang. relevance) - pozwala ocenić, w jakim stopniu cele programu odpowiadają potrzebom i priorytetom danego sektora czy regionu,
-
efektywność (ang. efficency) - pozwala ocenić poziom ekonomiczności danego programu, czyli stosunek poniesionych nakładów do uzyskanych produktów,
-
skuteczność (ang. effectivenness) - pozwala ocenić, do jakiego stopnia cele przedsięwzięcia zdefiniowane na etapie programowania wpływu zostały osiągnięte,
-
użyteczność (ang. utility) - pozwala ocenić, do jakiego stopnia produkty, rezultaty i oddziaływania programu odpowiadają potrzebom grupy docelowej,
-
trwałość (ang. sustainability) - pozwala ocenić, na ile można się spodziewać, że pozytywne zmiany wywołane oddziaływaniem projektu będą trwały po jego zakończeniu.
Metodologia badań ewaluacyjnych jest szczególnie istotna na etapie przygotowywania sposobu przeprowadzenia ewaluacji. Powinna ona być adekwatna do postawionych pytań ewaluacyjnych. Stanowi istotny element oceny oferty składanej w odpowiedzi na zamówienie publiczne. Jej wybór ma istotny wpływ na jakość analizy i uzyskane wyniki. Odpowiednio dobrane narzędzia i techniki badawcze dają obraz zrozumienia przez wykonawcę całego zakresu i specyfiki badania.
Do przeprowadzenia badań społeczno-ekonomicznych, a więc także ewaluacyjnych wykorzystywane są zarówno dane pierwotne jak i wtórne oraz dane ilościowe i jakościowe. W celu zapewnienia rzetelności uzyskanych informacji, zbierania jak najpełniejszego materiału badawczego oraz formułowania poprawnych logicznie i metodologicznie wniosków konieczne jest bieżące zestawianie i porównywanie ze sobą danych. Takie podejście nazywane jest triangulacją.
Przebiega ona w trzech etapach: a) zbieranie dostępnych danych, b) zbieranie informacji od różnych grup respondentów (potencjalnie prezentujących różny punkt widzenia), c) realizacja badania i analiza danych przez zespół badawczy tj. przez wszystkich członków zespołu badawczego (możliwa wzajemna kontrola oraz konfrontacja i weryfikacja analiz i wniosków).
Najważniejsze dokumenty źródłowe dotyczące sposobu prowadzenia badań ewaluacyjnych w okresie programowania 2007-2013:
-
Podręcznik ewaluacji projektów infrastrukturalnych
pobierz plik 
-
-
-
Wytyczne dotyczące metodologii przeprowadzania analizy kosztów i korzyści. Nowy okres programowania 2007-2013. Metodologiczne dokumenty robocze. Dokument Roboczy Nr 4
dokument w języku polskim
-
-
-
-
Najważniejsze dokumenty źródłowe dotyczące okresu 2004-2006
pobierz plik 